Tag: Politiek

Geplaatst op

De Turks Armeense grens

Onze laatste dag staat in het teken van de Turks Armeense grens. Heel vrolijk zou je daar niet van worden wanneer je je beseft dat heel veel, echt heel veel Armeniërs zijn vermoord door de Turken, zo’n 120 jaar geleden. Nog steeds zijn de betrekkingen tussen beide landen abominabel.

Toch zijn er tekenen van hoop. Laatst was er een belangrijke vergadering van Europese regeringsleiders in Jerevan, Armenië. Weliswaar was Erdogan daar niet, maar bij uitzondering wel een vice-premier. Niet lang geleden is het vliegverkeer hervat tussen Istanbul en Jerevan.

Op de grens van beide landen ligt een oude stad die langs de zijderoute lag. Ani. Wie met de trein naar Kars gaat moet naar Ani. Iedere toerist in Kars gaat naar Ani. Het zijn ruïnes, maar onder andere met Europes geld worden een paar gebouwen hersteld. De Armeense kerk van 1000 jaar oud is prachtig en is eigenlijk het enige gebouw dat nog staat. Tussen Turkije en Armenië lag hier een eeuwenoude brug. In het kader van de verbetering van de betrekkingen is besloten deze brug te herbouwen. Veel mensen zullen er niet overgaan. Maar het gaat om de symbolische waarde van deze brug in oude zijderoutes. En op een ongelofelijk mooie plek.

De brug bij Ani

Wat van grotere betekenis is, is het herstel van de spoorlijn tussen Kars en Gjoemri, de tweede stad van Armenië. Wij waren bij Akyaka om de actuele stand waar te nemen. Akyaka is het meest noordoostelijke station in Turkije. Het station is rond 1900 gebouwd door de Russen.

Dat kun je aan de bouwstijl zien. Ik vermoed dat hier ook dezelfde spoorbreedte is gebruikt als in de Baltische staten en in Rusland. Ik kon dat niet checken. Het spoor loopt door over de grens naar Armenië. En nu komt het: Er zijn plannen om een ijzeren zijderoute te bouwen van Baku in Azerbeidzjan via Gjoemri naar Kars over dit traject. Wij zagen dat de eerste spoorbielzen al klaarliggen.

De grens werd nog zwaar bewaakt, maar deze bouw zou een enorme positieve impuls geven aan de betrekkingen tussen Turkije en Armenië. En de Russen staan dan buitenspel.

We gaan het zien. Eerst morgen naar huis.

24 mei 2026

Geplaatst op

Over de grens…

… van Europa naar Azië.

Dan is het verdrag van Schengen toch wel een verademing. Voordat je doucht aan de andere kant van de Bosporus ben je met de trein even onderweg. Ook al gaat de trein veel sneller dan in de rest van Bulgarije en gaat de trein in het Turkse deel ook best rap, het blijft een gedoe. Ik droomde over een Trans Europa Railway System. En ik dacht 50 jaar vooruit tussen de bordercontrols door.

Eerst werden we geroepen voor paspoort controle Schengen uit. De douaniers hadden zich vergist. Ze kwamen een half uur later. Zelfde ritueel opnieuw na een tijdje. Opstellen in rotten van twee, vrouwen en slapende kinderen eerst. Gelukkig had ik geen belastingschuld of openstaande boetes. Dus ik kon weer gaan dromen. Over de grens in Turkije, nabij het drielandenpunt met Griekenland stonden we een dik uur stil. Nobody knows… Daarna tien minuten door naar de Turkse douane. Allemaal weer uit de trein met de bagage. Of ik iets had achtergelaten werd gecontroleerd. Niet met honden, maar visueel. Vervolgens paspoortcontrole en de tassen door de scan. Scan werkt niet. Ik had de tas van haar en zij de tas van mij, zo was dat. De tas die ik bij me had, die van haar dus, moest open. Zat niets in. Wij mochten door. In Turkije, door naar Istanboel, overstappen en onder de Bosporus door.

In Azië!!! We gaan zien wat ons dar brengt.

10 mei 2026, geschreven op 11 mei.

Geplaatst op

Zuidoost Europa

In vier dagen tijd kachelen we per trein langs veel hoofdsteden in Zuidoost-Europa. We begonnen in Bratislava (Slowakije), reden we door naar Boedapest in Hongarije en komen slapend aan in Boekarest. Na een dagje kijken in het verleden van Ceausescu rijden we morgen door naar de hoofdstad van Bulgarije, Sofia. Een kortere weg per trein anno nu is er niet. Je zou denken dat je via Belgrado naar Sofia kon en dan door naar Istanboel, maar dat gaat niet.

Nu zitten we aan Zuidoost-Europa vast en dat kan net als vorig jaar in de Baltische staten met Estland, Letland en Litouwen leiden tot nieuwe inzichten.

Eén inzicht is dat de grenzen lang niet altijd zo zijn geweest, zoals ze nu zijn. Hongaren wonen in Roemenië en in Slowakije. Roemenen zijn er het meest, dik 20 miljoen. Dat had ik niet gedacht. Twee keer zo veel als Hongaren en bijna vier keer zoveel als Slowaken en Bulgaren.

Verder kwam ik erachter dat het Roemenië in 271 na Christus is begonnen, nadat Dacië, dat een provincie was van het Romeinse Rijk. Wikipedia en ik weten samen heel veel. Maar wat ik nu wel snap is dat de Roemenen heel erg boos waren toen die kroon uit de tijd van Dacié uit het museum in Assen werd gestolen. Dat is toch echt wel cultureel erfgoed daar.

Sinds 2007 zijn al deze landen lid van de EU, Slowakije en Hongarije al een paar jaar eerder. En sinds 2004 zijn deze landen allemaal lid van de NAVO, Hongarije ook hier een paar jaar eerder. De euro lukt nog niet zo goed in Roemenië en Hongarije: economisch moet je wel wat sterker zijn. De Bulgaren hebben sinds dit jaar de euro. Kortom het is een ratjetoe aan ontwikkelingslijnen.

Tocht denk ik dat we gaan we zien dat de landen bij de EU horen en zich zullen ontwikkelen als moderne staten en dat mensen als Fico in Slowakije en Orban in Hongarije tijdelijke lastpakken zijn waar we op den duur vanaf zijn. Meer integratie met Brussel is dan wel nodig. Europa terug naar de structuur van net na de Tweede Wereldoorlog zie ik niet gebeuren. De EU is onmisbaar. En de NAVO zal wel opgaan in een soort Europese variant. Binnenkort is de finale van de UEFA Champignons League in het Puskas Stadion in Boedapest.

Het is interessant om in een dergelijk korte tijd deze landen te doorkruisen

7 mei 2026

Geplaatst op

Neil Young

Music as music should be…. Denk ik op deze druilerige, saaie dinsdagmorgen in Arnhem. Youtube kent mijn voorkeuren en leidt mij naar de “Troubadour” in Hollywood, CA, USA. Een club die opende in het jaar waarin ik ben geboren, waar vele grote namen zijn begonnen. Aan de andere kant van de USA heb je in New York City The Bitter End. Ook daar hebben alle groten gespeeld. Ooit was ik daar.

Nog maar een paar dagen geleden was er een Neil Young tribute in de “Troubadour”. Anderen spelen Neil Young songs. De mooiste van allemaal, zoals After the Goldrush en Look out for my love. En nog veel meer.

Neil komt niet naar Europa dit jaar. Heeft ie niet genoeg kaartjes verkocht? Wordt hij ouder? Zou hij de States niet meer in mogen onder Trump als Canadees met een Amerikaans paspoort? Ik weet het niet. Voor het eerst had ik nog geen kaartjes gekocht. Ik heb het concert in Monchengladbach nog in mijn hoofd. Dat wil ik graag zo houden. Mooier kan het niet worden.

Toch wel. Daar op 31 januari in de “Troubadour” in Hollywoord. De mooiste songs van Neil als Tribute. Hoogtepunt is de song “Ohio” over de dood van demonstratanten in Ohio, lang geleden. Minnesota maakt dat deze song actueler is dan ooit! Zoals Chris Pierce zegt bij de introductie van Southern Man: Don’t be afraid.

Zou muziek de States kunnen redden?

Matthijs van Nieuwkerk zou zeggen: Gaat dat zien, gaat dat zien!

10 februari 2026

Geplaatst op

Over de kosten van de zorg….

Ook al ben ik van GroenLinks, je weet wel die partij die zo extreem is dat de VVD er niet mee wil regeren, ik ben wel blij met dit kabinet. De toon is beter, ze willen wat samen doen en de accenten zijn iets minder rechts. Veel slechter dan het vorige kabinet kon ook niet. Toch valt er nog wel wat te halen voor GroenLinks PvdA als het gaat om de sociale zekerheid en de zorg. Ik verbaas me vaak over de discussies die plaatsvinden over de zorg naar aanleiding van zo’n regeerakkoord. Ik wil er hier drie bespreken:

1. Het effect van de eigen bijdrage in de zorg.

2. Het effect van de vergrijzing op de zorgkosten.

3. Het effect van de ontwikkeling van geneesmiddelen op de kosten van de zorg.

De discussie over de eigen bijdrage in de zorg is geen discussie over zorg. Het gaat over inkomenspolitiek. De zorgkosten moeten toch worden betaald. Dat kan deels door een eigen bijdrage en voor de rest wordt dat veelal betaald middels een percentage op het inkomen. Voor de lage inkomens is de eigen bijdrage een veel hoger deel van het inkomen dan voor de hoge inkomens. Het gaat immers om een vast bedrag per jaar. Het kost veel administratieve rompslomp bij de verzekeraars. Of de eigen bijdrage effect heeft op de zorgkosten is zeer de vraag. Als je ziek bent, dan ga je naar de dokter, wat het ook kost. Mijn voorstel is het loskoppelen van de eigen bijdrage van de zorgdiscussie en overbrengen naar sociale zaken en de inkomensplaatjes. Scheelt een boel ruis.

Het effect van de vergrijzing op de zorgkosten is anders dan wordt bedacht. Natuurlijk worden mensen ouder, leven ze langer, waardoor ze langer zorg nodig hebben. Ze betalen ook langer premie. Het effect is echter anders. Een mens gebruikt veel zorg in het eerste levensjaar. Bij de geboorte en het jaar daarna is vaak veel specialistische zorg nodig. Ook bij de ontwikkeling van een kind. Daarna volgt een lange periode van een lage zorgconsumptie. Immers, je leeft, bent gezond, doet dingen en gaat maar door. Totdat je oud bent. Dan nemen de problemen toe. De laatste tien jaar van je leven kost je de samenleving veel geld. Heel veel geld. Het effect van het ouder worden is niet dat die periode van tien jaar langer wordt. Nee, het effect van de vergrijzing is dat de periode dat je gezond bent en meebetaalt aan al die zorgkosten langer wordt. Met andere woorden: vergrijzing heeft veel minder effect dan we vaak aannemen.

Het effect van geneesmiddelen op de totale zorgkosten is gigantisch. Jaarlijks nemen de kosten van geneesmiddelen met een miljard euro toe. Het percentage ten opzichte van de totale medisch specialistische zorg neemt toe van 3,8% in 2019 naar 7,5% in 2024. (Bron: NZA https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_802735_22/1/) Dat zijn gigantische bedragen en veel groter dan welk effect van de eigen bijdrage dan ook.

Kortom: De eigen bijdrage is een VVD programmapunt: belast de armen en laat de rijken met rust, de vergrijzing is een argument dat veel minder vaak gebruikt moet worden, omdat het effect veel kleiner is dan gedacht en tenslotte: richt de focus op de dure geneesmiddelen. Daar valt nog veel onderzoek te doen naar gebruik. Zo kan er meer onderzoek gedaan worden naar differentiatie van de medicatie bij patiënten. Dat levert geld op, leerde ik in de praktijk.

31 januari 2026

Geplaatst op

Van 2025 naar 2026….

Ik ben in de jaren vijftig geboren. De tijd van de koude oorlog. Eigenlijk heb ik niets dan goeds meegemaakt in mijn leven. Ja, tot eind jaren tachtig hadden we de dreiging van een kernwapenoorlog, maar na de val van de Muur was er toch enkel voorspoed. De geschiedenis lag achter mij. De oorlog, waar ik veel over gelezen en gehoord heb, over wat er fout ging en wat een ideologie teweeg kan brengen.

Deze jaarwisseling is een kantelpunt. De geschiedenis ligt niet achter ons, maar ontvouwt zich voor onze ogen. We zien met de oorlog in Oekraïne dat onze eigen veiligheid voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog ernstig wordt bedreigd. Ja, er was natuurlijk het IJzeren Gordijn en er waren de invallen in Hongarije en Tsjecho-Slowakije. Bij deze agressieve daad van Rusland stond ik als jochie bij ons voor het huis om te kijken of de Russen er al aankwamen. Dat bleek toen nog niet het geval.

In de jaren zeventig en tachtig was ik fel gekant tegen de plaatsing van nog meer kernwapens. Ik was ervoor dat alle kernwapens de wereld uitgingen, om te beginnen uit Nederland. Dat viel gelukkig samen met de val van Gorbatsjov, waardoor de wapenwedloop kon worden gestopt. In 1990 hadden we een inzamelingsactie: Help de Russen de winter door…. Er zou een tijd van bloei volgen.

Moskou
De Hermitage in Sint Petersburg

Poetin gaf de Russen na 1990 weer smoel aan het begin van de 21ste eeuw. Ik ging met wie ik ben in 2012 naar Moskou en dacht: goed dat het land zich ontwikkelt tot een moderne samenleving. In Sint Peterburg zag ik de link met Nederland, waar de kunstschatten in de Hermitage schitterden als nooit tevoren. Ik ging naar het concert van Ry Cooder in Carré in Amsterdam op het moment dat Medvedev, één van de belangrijkste vazallen van Poetin, de Hermitage in Amsterdam heropende, samen met onze koning Willem Alexander. Ik vergeet dat nooit meer: zoveel veiligheidsmaatregelen.

Het duurde tot 2014. De Russen vielen de Donbas binnen en een paar jaar later De Krim. Toch had ik niet het gevoel dat de geschiedenis veranderde. Zelfs niet in 2022 toen de Russen Kiev probeerden te bereiken. Dat mislukte en een uitputtende oorlog was het gevolg.

Nu op de grens van 2025 en 2026 is het me volstrekt duidelijk. Het is een levensgevaarlijke situatie in Europa. Na de veiligheidsconferentie in München (Zie hier mijn blog daarover), begin dit jaar en de visie van de Amerikanen op hun eigen veiligheid in november is het nu helemaal klaar. Europa moet het zelf doen. Zelf voor zijn economie en mensen zorgen. Zelf de veiligheid op orde brengen. Samen met Canada grenzen we aan de halve Noordpool. Laat die Amerikanen in hun eigen sop gaarkoken. Wat hebben ze daar te zoeken?

In 2026 start een nieuwe fase in de geschiedenis met een zelfbewust, veilig en schoon Europa in 2040. Dan kijken we weer terug.

We staan aan het begin van die geschiedenis.

30 december 2025

Foto bovenaan de pagina: De Narva, grensrivier tussen Estland en Rusland, gemaakt op 3 mei 2025

Geplaatst op

Op zoek naar waarheid en schoonheid….

…. in Amsterdam op zomaar een zondagmorgen. Het is prachtig weer, wanneer we aankomen op Amsterdam Centraal. We moeten even doorlopen om om elf uur in de Dominicuskerk aan de Spuistraat te zijn. Dat lukt, omdat de toeristen nog niet wakker zijn. Vandaag is de eerste van drie vieringen in de kerk, waarin filosofie centraal staat. Agnes Grond vertelt over Vandana Shiva. In “De Groene” komt zij uitgebreid aan het woord. Voor en na haar verhaal klinken de klanken van Antoine Oomen, Tom Löwenthal en Bernard Huijbers. De kerk is best vol en ik ben geraakt door de sfeer, de taal en de muziek: op zoek naar waarheid.

Tegen kwart over twaalf zijn de toeristen wakker en banen we ons een weg door de wietlucht langs de coffeeshops naar de bakkerij van Isa Neijmeijer. Ik heb een boek van hem met recepten en bak regelmatig zijn brood na. Het is een eerlijke bakker een echte warme bakker, dagelijks vers op de Nieuwedijk. In de winkel kun je zo in de bakkerij kijken en aan een paar tafeltjes, die altijd vol zijn, kun je het lekkers proeven van wat daar gemaakt wordt. Zo moet het zijn bedoeld in de schepping.

We hobbelen verder door het centrum van Amsterdam over het Rokin, achter de beurs langs richting de Zeedijk. Eind jaren 70 kon je daar niet lopen, vanwege alle junks. Nu lijkt dit verboden terrein, wanneer je geen toerist wilt zijn. Gelukkig zijn we snel bij de Waag en lopen we over de Kloveniersburgwal. Daar heb ik goede herinneringen aan de periode dat ik vrijwilligerswerk deed bij de Regenboog. Op een bankje bij de Stopera aan de Amstel doe ik mijn middagdutje. Het weer is geweldig. Herschapen lopen we door naar het namen monument. Deze keer zoek ik de naam Bromet. Op Laura Bromet heb ik gestemd onlangs bij de Tweede Kamer verkiezingen. De naam Bromet komt voor in drie rijen. Bij de Portugese Synagoge zien we de extra beveiliging in verband met de herdenking van de Kristalnacht. We lopen door. Langs het gebouw van de Joodsche Raad komen we bij de Hermitage.

De Hermitage? Ja dat mag natuurlijk niet in deze tijd van oorlog met Rusland, dus heet het nu H’ART. De samenwerking met de Hermitage in St. Petersburg is gestopt vanwege de sancties en nu werken ze met andere musea samen. Vandaag is de tentoonstelling over het leven en werk van de Roemeense beeldhouwer Brancusi een samenwerking met Centre Pompidou in Parijs. Ik ben fan van Brancusi.

Toen ik net in Arnhem kwam wonen, kocht het Kröller Müller wat ik noem de steen van Brancusi. Het museum is bij ons in de achtertuin. Ik kan niet naar de Hoge Veluwe gaan of ik moet even naar het museum om de steen te zien. Het begin van de wereld, zoals Brancusi de steen heeft genoemd, is onbeschrijfelijk mooi.

9 november 2025

Geplaatst op

In gelul kun je niet wonen….

… zei Jan Schaefer in 1978. Tien nieuwe steden erbij zegt Rob Jetten, onze nieuwe premier. Ik heb op PvdA Groenlinks gestemd en ben zeer bezorgd over de wisseling van het leiderschap. Wonden moeten geheeld worden. Daarom hieronder:

Gert’s regeerprogramma met als titel “In gelul kun je niet wonen”.

  1. Doortrekken van de spoorlijn van Lelystad naar Emmeloord en Groningen. Nieuwe steden naast Dronten, Emmeloord en Heerenveen.
  2. Schiphol verplaatsen naar een eiland voor de Noordzee: Schiphol at Sea. Een buizenpost van goederen en mensen naar Leiden, Haarlem of Alkmaar. In de Haarlemmermeer kan een grote stad in de hoogte worden gebouwd.
  3. Markermeer niet geheel inpolderen, maar deels. In één van de hoeken een grote stad bouwen, bijvoorbeeld naast Almere.
  4. Herstructurering van defensie vliegvelden en kijken of deze gecentraliseerd kunnen worden. Vrijkomende velden volbouwen met huizen (De Peel, Woensdrecht en/of Twente).
  5. In alle steden op braakliggende percelen in de hoogte bouwen, zoals in Arnhem Presikhaaf gaat gebeuren.
  6. Oplossen van problemen uit het verleden:
    • Pasmelders uitkopen. Hen is onrecht aangedaan door de overheid. Ze krijgen de keuze stoppen of bio boer worden. Doelsturing in die gebieden en de stikstofuitstoot fors naar beneden bijstellen
    • Groningen ruiterlijk compenseren en ophouden met zeuren. Als de Shell niet wil, dan gaat de Shell maar weg. NAM= Shell. Shell heeft genoeg verdiend.
    • Toeslagenaffaire: nu snel en zonder omhaal oplossen.
    • De asiel keten op orde brengen.
  7. Kernenergie. De oplossingen voor het afvalprobleem en de veiligheid van de centrales is niet gevonden. Dan kun je wel kleine centrales bouwen. Bij mij winnen nog altijd de bezwaren van vroeger. Ik kan me voorstellen dat mijn partij hierin een compromis sluit.

En dan de financiering…

Het gaat hier om grootschalige investeringen. We maken een investeringsfonds, dat projecten financiert dat voldoet aan een aantal uitgangspunten. Dat wordt de motor van de economie. We laten dit niet over aan het bedrijfsleven, maar sturen dit aan door de centrale overheid in Den Haag. Voor goede plannen is altijd geld te vinden, bijvoorbeeld bij Nederlanders met pensioenen. We maken kleine woonunits met huizen voor twee en vier personen. Veel ruimte in de buitenomgeving. De Bijlmer is er niks bij. Er zijn veel slimme methoden om huizen te bouwen. Kijk naar fabrieken in Heerenveen en Vroomshoop.

Ik denk aan een twee sporen beleid. Snelle oplossingen en oplossingen, die meer dan twintig jaar kosten. Kortom tijd voor een nieuwe nota ruimtelijke ordening.

Nederland is één grote metropool met groene enclaves. Met een beetje geluk kan dit plan voor kerst klaar zijn.

Ik vrees dat de boeren de trekker al gestart hebben.

30 oktober 2025

Geplaatst op

Links is veel te principieel

Dat bedenk ik me, terwijl ik de peilingwijzer van Tom Louwerse van gisteren analyseer. Welke coalities zijn mogelijk? Hoe zit het met de machtsvraag? Het lijken dramatische verkiezingen te worden wanneer een uitslag volgt conform deze peilingen. Een paar punten.

Kijk je over de jaren heen dan zie je helemaal niet zoveel verschil in de blokken links, midden, rechts en extreemrechts. Er is een verschuiving van rechts naar extreemrechts. Dat is zeer zorgelijk en dan tel ik de VVD mee als rechts en niet als extreemrechts. Ik kan het niet verkroppen dat één op de drie mensen die ik spreek extreemrechts stemt. Daar word ik beroerd van. Komt de VVD op haar schreden terug en wordt ze weer een normale bestuurderspartij, dan kun je Nederland weer besturen.

Links is veel te principieel. Tel ik links bij elkaar op dan kom ik op 56 zetels over 9 partijen. Zo wordt links nooit een machtsfactor. PvdA en GroenLinks hadden samen 17 zetels en gaan nu naar, zo lijkt het, 23 zetels. Dat is echt minder dan gedacht. Ik hoopte dat we naar 30 zetels zouden gaan. Dan zou de fusie echt effect hebben gehad. Partij voor de Dieren en SP horen in die fusie. Dat scheelt toch een boel. Ook D66 en Volt horen ook bij elkaar. Scheelt ook weer een partij. Ik zie CU ook meer als links dan midden. Die mogen hun eigen niche bewaken.

In het midden lijkt er veel te gebeuren, maar dat valt wel mee. De kortstondige bloei van NSC en BBB heeft veel chaos gebracht en de rust lijkt met Bontebal in het CDA weergekeerd. Echter het CDA ging in de geschiedenis bijna altijd over rechts. Dat lijkt nu haast onmogelijk.

Mijn stemadvies is: Stem op PvdA en GroenLinks dan heb je de meeste kans op een stabiele regering. Wil je dat niet, stem dan op D66, CDA of VVD. Dan clusteren we wat en zijn we van al die kleintjes en extreem rechts af.

Ondertussen moet Nederland naar een kiesdrempel van 5 zetels, 3,33%.

9 oktober 2025

Geplaatst op

Aren lezen

Hoe gaan de dingen… Een collega tuinder overweegt te stoppen met de tuin. Ik zeg: zal ik er tarwe op zetten, dan hoef je voor een kwart van de tuin niets te doen. Ik verwerk de tarwe. Zo gezegd, zo gedaan. Ik zaai wat tarwe in de derde week van maart en ergens in juli heb ik die geoogst. Bij ons thuis droog ik de tarwe in de graanschuur, zodanig dat er geen ongedierte bij komt. Tot zover niets bijzonders.

We gaan dorsen eind augustus. Het is een mooie ochtend en we dorsen bij het pontje van Driel. Allerlei mensen spreken ons aan: fietsers, ouderen en een Turkse meneer uit Erzincan, een plaats waar we volgend jaar stoppen met de trein richting Oost Turkije. Hij woont al jaren in Arnhem, maar is net drie maanden bij zijn familie geweest en vertelt hoe vroeger het graan werd gedorst op het veld bij zijn grootmoeder. Een mooi verhaal.

Mijn collega tuinder gaat zelf ook flink aan de bak met dorsen. Ik ben nogal precies. Ik wil geen tarwe verliezen. Zij is wat radicaler in het selecteren van het graan. En we hebben een gesprek over wat voor de armen is. Mijn moeder was ruimhartig voor de armen. Wat er bleef liggen, dat was voor armen en de dieren des velds, zei ze.

Een paar dagen later komt mijn collega tuinder met deze Wikipedia pagina: https://nl.wikipedia.org/wiki/Aren_lezen Dat moet je even lezen. Er staat een verwijzing naar Deuteronomium 24:

Mijn collega tuinder appt dat ze het treurig vindt dat mensen daarvan moeten bestaan. Dat is ook zo natuurlijk. Maar ik lees ook barmhartigheid en ik vermoed hier de drijfveer van mijn moeder. Het doet me denken aan de Voedselbank anno 2025.

Wat me raakt is de actualiteit van de tekst in Deuteronomium: Vandaag schiet Israël woontorens in Gaza-Stad kapot en maakt ze met de grond gelijk. Ik voel wat er op 7 oktober is gebeurd, maar dit is niet meer om te harden.

Mogen de Palestijnen ook minstens aren lezen? Ze hebben recht op een bestaan en een eigen staat.

8 september 2025